|
|
|
|
|
|
Ian Buruma
"Kosmopoliet zijn betekent: verschillende dingen tegelijk zijn, of soms verschillende dingen op verschillende momenten. Dit betekent dat we vertrouwd moeten zijn met veel verschillende culturen - zowel thuis als over de grens."
Ian Buruma (1951) is een Nederlandse sinoloog, japanoloog en publicist. Buruma is Luce Professor of Democracy, Human Rights & Journalism aan het Bard College in New York, en woont daar ook. Toch schrijft hij voortdurend over Nederland. Vooral zijn boek over de moord op Theo van Gogh, Dood van een gezonde roker (2006) baarde opzien, vanwege zijn rake observaties van de Nederlandse volksaard – die hij zelfs in Mohammed B. terug zag. Zijn werk wordt in het vaderland gewaardeerd: in 2004 bood de Rijksuniversiteit Groningen hem een eredoctoraat aan; in 2008 werd hij benoemd op de Cleveringawisselleerstoel van de Universiteit Leiden en ontving hij de Erasmusprijs. Buruma schrijft in maart 2010 het essay voor de Maand van de filosofie, over het thema Vrijheid.
Ian Buruma werd geboren in Den Haag als zoon van een Nederlandse vader en een Engelse moeder. Na een studie Chinese literatuur aan de Universiteit van Leiden studeerde hij filmwetenschappen in Tokio. Met dit land heeft hij zich altijd veel bezig gehouden, vooral met de identiteit – sinds de 19e eeuw een moeilijk thema in Japan. Hoe blijft de eigen identiteit behouden als invloed van overzee wordt toegelaten? Soms is de Ander van overzee tegengehouden (bijv vlak voor en tijdens WO II) en soms juichend binnengehaald (in de 19e eeuw en na WO II). Later studeerde de japanoloog ook veel op de ontwikkelingen China. In Buruma’s roman Dromen van China (2008) is de identiteitskwestie leidend.
Ian Buruma wordt gezien als een echte cosmopoliet, een wereldburger. Onder die referentie kreeg hij hij in 2008 de Erasmusprijs – de titel van zijn rede bij het ontvangen van die prijs was dan ook Cosmopolitans. Het blijft een onderwerp waarover Buruma graag schrijft en spreekt; in november 2009 sprak hij op de conferentie Waarom mensen in de stad willen wonen, onder de titel: Cosmopolis en metropolis, een wereld van verschil. Buruma werd in 2000 uitgenodigd om in Leiden de Huizingalezing houden.
Samen met de Israelische filosoof Avishai Margalit schreef Buruma Occidentalisme, Het Westen in de ogen van zijn vijanden (2004). De auteurs onderzoeken het negatieve beeld dat 'het Oosten' van 'het Westen' heeft. Waarom haten moslims Amerika? Ze noemen dit ‘occidentalisme’, als tegenhanger van oriëntalisme – de arrogante kijk van het Westen op het als onderontwikkeld en achterlijk geziene Oosten. Burma en Margalith laten zien dat de haat van Osama Bin Laden cum suis voor een deel wortelt in van oorsprong westerse ideeën. Theoriën van anti-kapitalisme, anti-materialisme en martelaarschap zijn moeilijk tot de Koran te herleiden, en veel makkelijker tot vooral Duitse en Franse denkers uit de 19e en 20e eeuw.
In LUX geeft Buruma als ‘inside outsider’ zijn kijk op het samenleven in Nederland anno nu. De Engelse Nederlander publiceert vaak over zijn geboorteland, bijvoorbeeld in Dood van een gezonde roker (2006). Daarin gaat Buruma op zoek naar de motieven van Mohammed B. en geeft vooral een analyse van een Nederland dat zich in een bekrompen, mokkende fase bevindt. Hoe zit dat anno 2010? Wat is typisch Nederlands aan ons 'samen leven' en is dat toekomstproof?
Buruma is een observator en analist pur sang. Hij publiceert in vele internationale kranten, over alle mogelijke onderwerpen – maar altijd gelinkt aan mensenrechten en democratie. Maandelijks verschijnt van zijn hand een column op Project Syndicate, een internationale site van kwaliteitskranten.
"Buruma is een van de meest wijze mensen op deze planeet op het gebied van de politiek van nationale identiteit, beschaving en cultuur."
- Strobe Talbot, president, Brookings Institution
LUX
LUX heeft Ian Buruma geïnterviewd op 13 november 2009 in Den Haag, waar hij was voor de uitreiking van de Erasmusprijs 2009, die hij zelf het jaar daarvoor gewonnen had. Delen uit dit interview zijn in onze serie Grote denkers over de toekomst te zien in:
Aflevering 1: Mondialisering
Aflevering 2: Diversiteit
Aflevering 4: Verbondenheid
Op de pagina's van de afleveringen zijn de uitzendingen terug te zien.
Uit aflevering 4:
“Ik denk dat een gevoel van dat je ergens thuis hoort, voor de meeste mensen heel belangrijk is. Anders zit het als los zand in elkaar. Dat betekent niet dat wat je thuis noemt, exclusief moet zijn, of dat daar geen ruimte is voor anderen.”
“Het is een vergissing geweest na de Tweede Wereldoorlog, onder de elites, om te denken dat, omdat het nationalisme zou hebben meegeholpen aan de uitwassen en het geweld van de Tweede Wereldoorlog met name, dat elke uiting van nationale saamhorigheid en patriottisme achterlijk, uit de tijd, verachtelijk was en dus moest worden tegengewerkt. Als je een sterke democratie wil, moet je een sterke demos hebben. Dat betekent dat mensen toch een vorm van saamhorigheid moeten voelen binnen een nationale staat, dat ze het gevoel hebben dat ze er niet alleen staan, maar dat ze ergens bij horen, dus ook ergens trouw aan kunnen zijn.”
Links
Ian Buruma's officiële site.
Maand van de filosofie, waarvoor Ian Buruma in maart 2010 een essay over Vrijheid schrijft.
Op 14 maart 2010 zal Ian Buruma samen met Tariq Ramadan te gast zijn in het Lolle Nauta Forum in Groningen.
Interview in Filosofie Magazine (2006) over de veranderende maatschappij in Nederland: 'Wat vijftig jaar geleden het christendom was in Nederland, is nu de Verlichting'.
Buruma’s meest recente publicaties in NRC Handelsblad:
Het wachten is op nieuwe politieke idealen, 2009
Nog even en het bloed begint te vloeien, 2009
Ideografie van Ian Buruma door Carel Peeters in Vrij Nederland.
Vier uur durend radio interview met Ian Buruma(radio), 2004/2009
Ian Buruma bij Buitenhof n.a.v. de Erasmusprijs (tv), 2008
Maandelijkse column op Project Syndicate.
Overzicht van zijn artikelen voor The Guardian.
Laudatio door prof.dr. J.N. Bremmer ter gelegenheid van het eredoctoraat van Ian Buruma aan de Rijksuniversiteit Groningen.
Website van de Erasmusprijs, die Ian Buruma in 2008 uit handen van prins Willem Alexander ontving.
Cleveringalezing uit 2008 over burgermoed.
Video van een lezing in Melbourne over de vrijheid van meningsuiting en de grenzen daarvan (2009).
Selectieve bibliografie
The Wages of Guilt: Memories of War in Japan and Germany. (1995) Vertaald als Het loon van de schuld.
Occidentalism: The West in the Eyes of its Enemies. (2004) Geschreven samen met Avishai Margalit. Vertaald als Occidentalisme. Recensies in Eutopia en The Guardian.
Murder in Amsterdam: The Death of Theo van Gogh and the Limits of Tolerance. (2006) Vertaald in 2006 als Dood van een gezonde roker en in 2008 als Moord in Amsterdam. Recensie door Luuk van Middelaar.
The China Lover: a novel. (2008) Vertaald als Dromen van China. Eén van de romans die Buruma geschreven heeft.
Het circus van Max Beckmann en andere essay's. (2008) Een verzameling van essays over kunst, politiek en maatschappij.
Taming the Gods. Religion and Democracy on Three Continents. (april 2010) De introductie van dit book is online te lezen. In dit boek beschrijft hij de spanning tussen religie en politiek in Azië, Europa en Noord-Amerika.
(volledige bibliografie)
|
|
|
|
|
|