Religie & cultuur in de Lage Landen IKON logo publieke omroep
Lux Het Vermoeden
Lux Magazine
Het Vermoeden
Gilles Quispel
    TV Ned 2 - Zondag 13 maart 2005 OM 11.00 uur
    herhaling: TV Ned 2 - Woensdag 8 maart 2006 OM 14.50 uur
 
 

In verband met het overlijden van Gilles Quispel op 2 maart 2006 wordt deze aflevering op woensdag 8 maart herhaald.

Gilles Quispel (geboren 30 mei 1916 in Rotterdam) is kerkhistoricus en mede-ontdekker van Het Evangelie van Thomas. Hij studeerde Klassieke Talen en Theologie in Leiden en Groningen en promoveerde in 1943 op een proefschrift over een geschrift van Tertullianus. Hij was achtereenvolgens hoogleraar in Utrecht, Leuven en Harvard.

Op 10 mei 1952 kocht hij van een handelaar in Brussel voor een appel en een ei de gnostische Jung Codex; een historisch geschrift dat vandaag de dag vele miljoenen waard is. Deze codex bevatte o.a. een verzameling uitspraken van Jezus, "die authentiek kunnen zijn", aldus Quispel. Na 1956 gaf hij dit zogenoemde Evangelie van Thomas uit. Onlangs verscheen het complete Evangelie van Thomas, aangevuld met toelichtingen van zijn hand.

NaghhamadicodexBij de presentatie van het Thomas-evangelie, een verzameling van 114 teksten waarvan Quispel er in het Vermoeden één zal kiezen (nr 65), wees hij op de rol die Juliana heeft gespeeld bij de ontsluiting van deze geschriften.

"Te ontdekken dat in andere godsdiensten óók openbaring aanwezig is, en dat men dus tolerant moet zijn tegenover andere godsdiensten, dat is de taak van deze tijd. Juliana is nog steeds een voorbeeld voor velen met welke houding we in het leven moeten staan: Verzoenend, verdraagzaam, begripvol, niet agressief."

Naghhamadicodex"Hoe kunnen de mensen beweren niet religieus te zijn! Zes-uur-per-dag leven ze in een wereld van beelden, dan dromen ze. Want de mens herinnert zich misschien maar een paar minuten, maar droomt de hele nacht door. En in die dromen komen archetypen voor, die je in alle religieuze tradities terugvindt. En hoe je dan als mens zeggen dat je niet religieus bent! Hij onderdrúkt de religie, maar de mens is een homo religiosus."


HEILIGE TEKST   heilige tekst printen

Hij zeide:
Een goed man bezat een wijngaard. Hij verhuurde die aan pachters met de bedoeling, dat zij hem zouden bewerken en dat hij dan de pacht ervoor zou krijgen.

Hij stuurde zijn knecht, om de pacht van de wijngaard te innen. Zij grepen zijn knecht, zij sloegen hem, het scheelde weinig of zij hadden hem vermoord.

De knecht kwam terug, hij vertelde het zijn eigenaar. Toen zei de eigenaar: misschien hebben zij hem niet herkend.

Toen stuurde hij een andere knecht. De boeren sloegen ook die ander.

Toen stuurde de eigenaar zijn zoon. Hij dacht: misschien zullen zij mijn zoon ontzien. Toen die pachters zich ervan bewust werden, dat dat de erfgenaam van de wijngaard was, grepen zij hem, zij vermoordden hem.

Die oren heeft, die hore.

(Vertaling: Gilles Quispel)


Vergelijk deze tekst uit Het Evangelie van Thomas met de verhalen in de Evangeliën in de Bijbel: Matteüs 21:33-41, Marcus 12:1-9 & Lucas 20:9-16.

*****

Deze nieuwe editie van het Evangelie van Thomas bevat, naast een integrale vertaling uit het Koptisch van de 114 logoi of Spreuken van Jezus, ook een inleiding en commentaar op iedere logos. De tekst uit 140 n. Chr. berust op twee vroegere bronnen, een Alexandrijnse en een Judese. De laatste, van rond 40 n. Chr. en daarmee de oudst bekende christelijke bron, blijkt getrouwer de woorden van Jezus weer te geven dan de kerkelijke evangeliën. Quispel maakt de lezer duidelijk dat het Nieuwe Testament een zeer eenzijdig beeld schetst van het oerchristendom. Hij toont aan dat de Jezus van het Thomas Evangelie een wijsheidsleraar was; de Jezus uit de kerkelijke evangeliën - die aan het einde der tijden als Zoon des Mensen en rechter het Laatste Oordeel uitspreekt - is vreemd aan het Evangelie van Thomas.

Uitgever: In de Pelikaan
2004
ISBN 9071608158

*****


REACTIES

Er zijn 0 reactie(s)




U kunt hier reageren op de uitzending. Uw reactie verschijnt direct online.
Naam
E-mail
Uw emailadres wordt NIET gepubliceerd
Titel  
Reactie  
Verificatie code
 
  Type bovenstaande verificatie code

(Code is NIET hoofdlettergevoelig)

 

  Gilles Quispel

Bekijk Uitzending   Reageer


 ...   Vorige
  gast
 ...   Volgende
  gast

LINKS

Voor meer informatie over het Evangelie van Thomas klik hier. Ook op de website Bram Moerland kunt u meer lezen over het Evangelie van Thomas en gnostiek.


 


 
  ---